Hayatının bir dönemini
Ankara’da geçirip de, şehrin “kırık
da olsa” hala kalbi olan Kızılay’dan Sıhhiye ve Ulus
tarafına yürümemişlerin sayısı yok
denecek kadar azdır.
Sağlı sollu dükkânları geniş
kaldırımlarıyla günün birçok saatinde hareketli ve eğlencelidir bu
güzergâh. Kızılay merkezde bulunan ve gün gün dikkat çekecek kadar yorulmaya
başlayan Soysal İşhanı önünden Sıhhiye ve Ulus’a yürürken önce Sakarya
Caddesine açılan ağız karşılar sizi. Bu ağız ve içine girecek
olursanız Sakarya Caddesinin tümü günün her saatinde kendine özgü
bir telaşın resmini verir.
Biraz daha
aşağıya ilerlediğinizde artık yerinde yeller esen Yeni Sahne’nin de
bulunduğu Tuna sokağın önünden yolunuza devam edersiniz. Bulvarın tam burasında
haftanın ve günün her saatinde kalabalıkları ağırlayan, 1980’lerin
yoksunluk zamanlarında paldır küldür kondurulduğunda büyük sükse yapmış
ama bugün hakikaten çok sakil, çok yorgun, gayri estetik
duran üstgeçidin merdivenleri çıkar karşınıza.
Tarihi Piknik ve Sevgi Soysal’ın “Yenişehir’de Bir Öğle Vakti“ romanıyla
ölümsüzleşen yerlerdir buraları.
Aşağıya doğru yürümeye devam ederseniz
çoktan mazi olmuş Büyük Sinema’nın acı çeken ruhu hatırlatabilir kendini. Biraz
daha ilerlediğinizde zamanında olmayan büyük alışveriş merkezlerinin gönüllü
sürgünlüğüne teşne ol(a)mamış Ankaralıların, şaşaalı devirlerde baş
tacı ettiği ve şimdilerde oksijen çadırında yaşamaya çalışan Zafer Çarşı’sına
varır yolunuz. Zafer Çarşısı yerindedir ama boynu epeyi bükülmüştür. Kırgındır,
kızgındır, başına gelecekleri tahmin etmenin merakındadır.
Daha aşağıda hızla akan trafiğin
arasından Sağlık Bakanlığı binasına geçtiğinizde artık bir ayağınız Abdi İpekçi
parkındadır. Memleketimizin, Abdi İpekçi Parkı Sıhhiye’nin o kendine özgü
keşmekeşinde kimileri için bir huzur adacığıyken, bir park çok daha bakımlı ve estetik olmalı diyenleri de
haklı çıkaracak durumdadır. Yine de parkın tam ortasındaki Metin Yurdanur’un
emekleriyle yapılan Eller isimli
anıt görmek isteyenlere çok şey anlatır otuz yıldan fazla süredir.
Abdi İpekçi Parkı’nın tümüyle içine
girmeden yoluna devam edenler için sırada, bütün hareketliliği keşmekeşi ve
neredeyse yirmi dört saat yaşayan haliyle, üzerinden trenlerin, otobüslerin,
dolmuşların, koşuşturan insanların da geçtiği Sıhhiye Altgeçidi vardır. Emek
verilmiş sosyoloji yazılarında insanlarıyla
ve genel görünümüyle başkent Ankara’nın en katastrofik yerlerinin başında
gelir diye tanımlanan Sıhhiye Altgeçidi bu ifadelerden ne kadar
memnundur bilinmez ama hakkında keskin biçimde yapılan sert tanımların içini
doldurmaya da çok yakındır.
Barakadan hallice dükkânları, seyyar
satıcıları, durakları işgal eden gamsız ve külhani edalı taksi şoförleri,
otobüs bekleyenleri, aylaklık edenleri, işine evine yürüyenleri, duraklarda ve
okul önünde dolanan Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nin öğrencileriyle adeta
kaosun zaferini ilan etmiştir Sıhhiye Altgeçidi.
Teşbihte hata olmazsa, Sıhhiye Altgeçidi
bir yanıyla da İstanbul Üniversitesinin de bulunduğu tarihi Beyazıt
Meydanının Ankara şubesidir.
Sıhhiye altgeçidinden sonra, gün
gün hızla flulaşan ilk dönem cumhuriyet tarihi binalarının
içinden yürürsünüz adım adım. Alman Mimar ve Şehir Plancısı Bruno Taut
imzalı Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi
binası, alnındaki “Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir. Kemal
Atatürk” yazısıyla bütün azameti, haşmeti ve kalenderliğiyle
tam üççeyrek asırdır “ben buradayım ey Ankaralılar” der
hala.
Özellikle baharda öğrenci eylemlerinin
artmasıyla fakülte girişinin önü apayrı bir yer olur. Dönem dönem her şey
öyle bir hale gelir ki öğrencilerle polislerin dinlenme anlarında birbirlerine
çay, simit ve sigara ikram ettiklerine bile şahit olabilirsiniz.
Kızılay’dan Sıhhiyeye yürüdükten
sonra ben daha hiç yorulmadım diyenlerin
karşısına, fakültenin neredeyse hemen yanında diyebileceğimiz Olgunlaşma
Enstitüsü çıkar. Bir dönemin simge kurumlarından olan Olgunlaşma
Enstitüsünün yanı başında duran diğer bina da elbette tarihi
Ankara Radyosudur.
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi binası
gibi Ankara Radyosu da üççeyrek asırdır ayaktadır. Rivayet odur ki, fakülte
binası ve eskilerin tabiriyle Radyoevinin arasında kadim bir dostluk ve hukuk
vardır.
Cumhuriyetin ilk döneminin
kardeşleridirler onlar çünkü aralarında yalnızca bir yıl vardır.
Dil ve Tarih Coğrafya Fakülte binası 1937
yılında açılmışken tarihi Ankara Radyoevinden yükselen ilk ses de 1938 yılının
Ekim ayının sonlarıdır. Yetmiş küsur yıldan bu yana Ankara’nın sembol
yapılarından olan TRT Ankara Radyosu da mutlaka alır selamınızı siz
önünden yürüyüp giderken, çok şeyler görmüş geçirmişliğiyle.
TRT Ankara Radyosu tarihin tanığı
olmaktan öte unutulmaz aktörüdür de. Hem de taşı toprağı, kapısından
içeri girip çıkan insanlarıyla üççeyrek asırdır. Bu büyük ve tarihi kapıdan
türkü ustaları Aşık Veysel de, Özay Gönlüm de Atilla İçli de, yazar Sevgi
Soysal da efsane spiker Jülide Gülizar da tiyatronun
ustası Muhsin Ertuğrul da girmiştir. Dönemin Başbakanları Cumhurbaşkanları da.
Darbe bildirileri de okunmuştur
radyoevinin stüdyolarında, bayram programları da yapılmıştır gülüş cümbüş.
Bir de türkülerin babası diye tabir
edilen Muzaffer Sarısözen girmiştir Ankara Radyosu’nun kapısından
içeri defalarca şef olarak, hoca olarak, türkü dostu olarak, yurttan sesler
korosunun kurucusu olarak. Biraz dikkatli olanlar, Ankara Radyosu’nun tam
karşısında yıllar önce yapılmış Muzaffer Sarısözen heykelini de görmüştür veya
hatırlar.
İşte türkülerin derleyicisi o Muzaffer
Sarısözen’dir ki, 1963 yılının 4 Ocak tarihinde ayrıldığında
dünyadan, geriye çok şey bırakmıştır. Neredeyse yarım asırdır birçok
türküde yâd edile edile yaşamaya devam etmektedir Muzaffer
Sarısözen, tıpkı İstanbul gibi denizi olmasa da, hepimiz için manidar
bir tarihi olan Ankara misali.
Ve tabi ki tıpkı tarihi Ankara
Radyosu misali.