Kızılçullu Köy Enstitüsü.
Milli Mücadele yıllarından sonra Türk aydını, yeni kurulan
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kalkınmasında Türk köylüsünün önemli bir
kilometre taşı olduğunu görmüş ve Türk köylüsünün eğitilmesi için, köycülük
hareketini başlatmıştır. Maarif Vekilliği tarafından yürütülen köycülük
faaliyeti 1927 yılına kadar gelişigüzel yürütüldü. Hızlı ve etkili bir kitle
eğitimi bulunamadı. Latin harflerinin kabulünden sonra açılan Millet Mektepleri
kısa zamanda yaygınlaştı, fakat köylerde eğitim aracı olamadı. 1932 yılında
kurulan Halkevleri, anlayış bakımından Türk Ocakları’nın devamı oldu ve köylere
nüfuz edemedi. Halkevleri şehirlerde bir kültür merkezi olmaktan ileri
gidemedi. Dr. Reşit Galip’in Maarif Vekâleti’ne gelişiyle eğitim alanında
yabancı modeller ve yabancı uzmanlarla çalışma devresi sona erdi. Türk halkının
kendi yapısına uygun eğitim anlayışları O’nun zamanında başladı. Köylere eğitim
götürmek için gündüzlü ve yatılı “Bölge
Okulları” açılması fikri ortaya atıldı. Maddi sıkıntı ve ulaşım güçlüğü
yüzünden başarılı olunamadı. Reşit Galip Bey, köy öğretmen okulları açmak için
Amerika’ya öğrenci gönderdi. Talebelerin bir kısmı Amerika’ya gider gitmez
ihtisas konularını değiştirdi. Bir kısmı da Türkiye’nin meselelerine dair
araştırma yaptıklarına dair bir belirti yoktu. Bu öğrenciler Köy Enstitüleri
hareketini bile desteklememişlerdir.
Cumhuriyetin ilk yıllarında ilkokul öğretmenleri ıslah
edilen ve sayıları arttırılan öğretmen okullarında veya meslek kurslarında
yetiştirilmekteydi. Nüfusun büyük çoğunluğu köyde yaşıyordu. Köylülerin en
büyük geçim kaynağı olan tarımda teknik bilgileri olmadığından köyler
bakımsızdı. Köyleri kalkındırmanın yolu ilkokullardı. Bu yüzden köylere giden
öğretmenler bu kalkınmayı sağlayacak kişilerdi. Köy öğretmenlerinin köye uygun
karakterde yetiştirilmesi gerekiyordu. Milli Eğitim Bakanlığı’na Saffet Arıkan
tayin edilince, İsmail Hakkı Tonguç’ta İlköğretim Genel Direktörlüğü’ne
getirildi. İlk önce köylere öğretmen yetiştirmek için açılan kurs başarıya
ulaştı. Fakat eğitmenler, Türk eğitim anlayışının temelini teşkil edemezlerdi.
1937 yılında ilk önce Köy Enstitüleri’nin çekirdekleri olan Eskişehir /
Çifteler ve İzmir / Kızılçullu’da “Köy
Öğretmen Okulları” kuruldu. Bu sıralarda daha “enstitü” adını almamışlardı. Bu kuruluşa ne ad verileceği tartışma
konusu oldu. 1938-39 ders yılında Kırklareli / Kepirtepe ve Kastamonu /
Gülköy’de ilk öğretmen okulu açıldı. 1939-40 yıllarında 10 tane enstitü yeri
hazırlandı. T.B.M.M.’nden 17 Nisan 1940 tarihinde 3803 sayılı “Köy Enstitüleri Kanunu” çıktı. Enstitüler
hemen çalışmaya başladılar. 1948 yılına kadar 21 Köy Enstitüsü açıldı. 1951
yılına kadar beş yıl eğitim veren köy enstitülerinde kız ve erkek talebeler
karma eğitim yapmaktaydılar. 14 Mayıs 1950 seçimlerinden sonra iktidara gelen
Demokrat Parti, Milli Eğitim’e Tevfik İleri’yi getirdi. Bakan, Köy
Enstitülerindeki kız öğrencileri Kızılçullu ve Beşikdüzü Köy Enstitülerine
gönderdi. 1954 yılında, 6234 sayılı kanunla Köy Enstitüleri kaldırıldı, yerine
ilköğretmen okulları açıldı.
İsmail Hakkı Tonguç, bir Köy Enstitüsü mezunu öğretmeninin çalıştığı köy okulunu ziyaretinde öğrenciler ile birlikte,1940.
Kültür Bakanlığı 1937 yılı Ocak ayında, öğretmen okulu açmak
gayesiyle 1934 yılında kapatılan Kızılçullu Amerikan Koleji binasını satın
aldı. 62.500 liraya satın alınan binanın sınırları içinde bulunan şahsa ait iki
arsa da bulunuyordu. Bakanlık bu arsaların da satın alınması için vilayete 500
liralık havale gönderdi. 19 Şubat 1937 tarihinde satın alma işlemleri
tamamlandıktan sonra, 20 Şubat’ta binaya Türk bayrağı çekildi. Nisan ayında
İzmir’e gelen Kültür Bakanlığı Müsteşarı Rıdvan Nafiz Ergüder, Amerikan Koleji
binasının öğretmen okulu olarak açılmasını uygun buldu. Fakat mektebin daha adı
ve programı hazırlanmamıştı. Kurum, “kendi
enerji ve verimi ile alacağı hüviyetle” adını koyacaktı. 30 Ekim 1937
tarihinde açılan Köy Enstitüsü Müdürlüğü’ne Emin Soysal tayin edildi. Emin Soysal
çalıştı, çabaladı ve enstitüde teşkilatı kurdu. 1940’lı yıllarda Kızılçullu Köy
Enstitüsünün 36 yapı ve 4 baraka olmak üzere 40 kurağı vardı. Bu kurağılar,
ziraat ve sanat derslerine, atölyelerine, genel bilgi derslerine, kurslara,
hayvanat ve araçlara, öğretmen ve işyarlara tahsis edilmiştir. Beş kurağ büyük,
diğerleri pavyonlar ve evler halinde yaklaşık 200 dönümlük arazi üzerinde
dağınık vaziyetteydiler. Binaların arazi içinde dağınık olması, enstitüde köy
hayatını andırmaktaydı. Her sene araziye yeni binalar yapılıyordu. Sonraları
enstitünün bina sayısı 46’ya yükselmiştir.
Kızılçullu Köy Enstitüsü’ne öğrenciler gelişigüzel
alınmıyordu. Kültür Bakanlığı, Batı Anadolu vilayetlerine gönderdiği emirle
ilköğretim müfettişlerinin köylere gitmesini bildirmiştir. Müfettişler köylerde
okulun gayesini anlatarak okumak isteyen çocuklar için birer fiş dolduruyordu.
Bu fişlerde çocukların ferdi ve sosyal durumları açıklanmaktaydı. Kültür
Bakanlığı her yıl kendilerine gönderilen bu fişler arasından kaydedilecek
çocukları seçip okula bildiriyordu. Enstitünün eğitim süresi ilk önce üç devre
olarak belirlendi. İlk iki sınıf ilkokulların dördüncü, beşinci sınıfları
niteliğindeydi. Üç yıllık köy okullarını bitirenler, enstitünün dördüncü
sınıfına, tam devreli dört yıllık köy okulunu bitirenler beşinci sınıfa alındı.
Üçüncü derecede ise, Batı Anadolu’da (İzmir,
Manisa, Denizli, Aydın, Muğla) köylerindeki tam devreli köy okulunu
bitirenlerle, köyünden daha yakın bir kasabaya giderek orada dördüncü ve
beşinci sınıfları tamamlayan köy çocukları kabul edildi. 1940 yılında
enstitünün eğitim süresi beş yıla çıkarıldı. İlk yıldan itibaren talebeler her
sınıfta ziraat derslerini nazari ve ameli olarak görüyorlardı. Bu program 1942
yılına kadar devam etti. Bu uygulamanın faydaları görüldüyse de yeni gelen
öğrencilerin yeterli ziraat bilgisine sahip olmadığı için birinci sınıfta
uygulama dersleri kaldırıldı.
Enstitünün beş yıllık müfredatını gösterir tablo:
BİRİNCİ SINIF
I.
Ziraat
1. İpek Böcekçiliği (nazari ve ameli)
2. Arıcılık
3. Bahçecilik (nazari ve ameli)
4. Eplikat işleri
a. Tarla Ziraati
b. Sebzecilik
c. Ağaççılık
d. Bağcılık
e. Zooteknik
f.
Sütçülük
II.
Sanat
1. Demircilik
2. Dülgerlik – Marangozluk
3. Yapıcılık
4. Biçki – Dikiş (kızlar)
5. Nakış (kızlar)
6. Fotoğrafçılık
7. Halıcılık (kızlar)
8. Pratik Bilgiler
III.
Genel
Bilgi
1. Türkçe
a. Konuşma
b. Okuma
c. Kompozisyon
d. Gramer
2. Tarih
3. Coğrafya
4. Matematik
5. Tabiiye
6. Makine ve Motor (ameli)
7. Resim
8. Müzik
9. Milli Oyun ve Jimnastik
İKİNCİ SINIF
I.
Ziraat
1. Ziraat Araçları
2. Tavukçuluk
II.
Sanat
1. Demircilik
2. Dülgerlik – Marangozluk
3. Yapıcılık
4. Biçki – Dikiş (kızlar)
5. Nakış (kızlar)
6. Halıcılık – Dokumacılık (kızlar)
7. Fotoğrafçılık
III.
Genel
Bilgi
1. Türkçe
2. Tarih
3. Coğrafya
4. Matematik
5. Tabiat Bilgisi
6. Resim – Yazı
7. Fizik
8. Müzik
9. Ev İdaresi (kızlar)
10. Milli Oyun ve Jimnastik
ÜÇÜNCÜ SINIF
I.
Ziraat
1. Zooteknik
2. Sebzecilik
II.
Sanat
1. Demircilik
2. Dülgerlik – Marangozluk
3. Yapıcılık
4. Biçki – Dikiş (kızlar)
5. Nakış (kızlar)
6. Halıcılık (kızlar)
III.
Genel
Bilgi
1. Türkçe
2. Tarih
3. Coğrafya
4. Matematik
5. Kimya
6. Fizik
7. Tabiiye
8. Resim – Yazı
9. Müzik
10. Ev İdaresi
DÖRDÜNCÜ SINIF
I.
Ziraat
1. Tarla Ziraati
2. Ağaççılık
3. Zirai İktisat ve İşletme
II.
Sanat
1. Demircilik
2. Dülgerlik – Marangozluk
3. Yapıcılık
4. Biçki – Dikiş (kızlar)
5. Nakış (kızlar)
6. Halıcılık ve Dokumacılık
(kızlar)
III.
Genel
Bilgi
1. Türkçe
2. Tarih (İnkılâp Tarihi)
3. Coğrafya
4. Vatandaşlık Bilgisi
5. Matematik
6. Fizik
7. Sağlık Bilgisi
8. Kimya
9. Çocuk Bakımı
10. Resim
11. Müzik
12. Kooperatif
IV.
Mesleki
Bilgi
1. Genel Psikoloji
2. Pedagoji
BEŞİNCİ SINIF
I.
Ziraat
1. Ziraat Sanatları (kızlar – erkekler)
a. Sütçülük
b. Konservecilik
c. Şarapçılık
d. Sirkecilik
2. Bağcılık
3. Nebati Hastalıklar
II.
Sanat
1. Demircilik
2. Dülgerlik – Marangozluk
3. Yapıcılık
4. Biçki – Dikiş (kızlar)
5. Dokumacılık – Örücülük (kızlar)
6. Fotoğrafçılık
7. Makine ve Motor
III.
Genel
Bilgi
1. Vatandaşlık Bilgisi
2. Sosyoloji
3. Fizik
4. Kimya
5. Resim
6. Müzik
7. Milli Oyun – Jimnastik
8. Kooperatif
IV.
Mesleki
Bilgi
1. Psikoloji (çocuk ve gençlik)
2. Pedagoji
3. Tefekkür ve Eğitim
Tarihi
4. Öğretim Metodu ve
Tatbikatı
Ders programına bakıldığında, Kızılçullu Köy Enstitüsü’nün
yüklü bir müfredatı olduğu görülmektedir. Fakat bu program, 1937 yılından
itibaren köy ihtiyaçlarını karşılayacak ve köyü geliştirecek şekilde seneden
seneye geliştirilmiştir. Özellikle köye gidecek enstitü talebelerine ziraat
dersleri ağırlıklı olarak verilmiştir. Enstitü’nün müfredat programını talim ve
tedris heyeti yapmıştır. Müfredatın genel bilgi kısmı düzenlenirken,
ortaöğretim ve öğretim okullarında uygulanan program göz önünde
bulundurulmuştur. Okulda sanat, ziraat, kooperatif, kızlara ait aile bilgisi ve
el sanatları müfredatı tamamen köylerin kalkınma ihtiyacı göz önünde tutularak
düzenlenmiştir. Kurumun talim ve terbiye heyeti, 1937 yılından itibaren eğitim
yılı içinde devre başlarında çalışmalarını tamamlar ve Eylül ayı başında da
öğretmenlere tebliğ ederdi. Her öğretmenden, yeni eğitim yılının kış devresi
müfredatını hazırlamaları istenirdi. Öğretmenler ferdi olarak müfredatını
hazırlamadan önce enstitüde genel bir toplantı yapılırdı. Toplantı da “yeni teşekkül edecek sınıfta ne gibi
dersler ve konulara ihtiyaç olduğu, yeniden seviyeye göre hangi mevzuların
intihap ve ilave edileceği tespit edilir ve yeni mevzular varsa bunlar üzerinde
hangi öğretmenin çalışması uygun görülürse ona tevdi olunurdu”. Sonra
öğretmen incelemede bulunur ve vardığı sonuçları öğretmen arkadaşları,
muavinler ve müdürler ile tartışırdı. Ardından da hazırladığı müfredat
programını müdüre okurdu. Yapılması gereken düzeltmeler varsa yapılır ve son
şekliyle müdüre teslim edilirdi. Hazırlanan müfredat programları incelemeye
alınırdı. Her dönemde dört-beş encümen müfredat programı incelemesinde
bulunuyordu. Yapılan çalışmalar neticesinde, müfredat taslaklarında
düzenlemeler yapılırdı. Müfredat programının üçüncü merhalesi bütün
öğretmenlerin katılımıyla yapılan genel toplantılar, encümenler tarafından
incelemeye alınan ve son şekli verilen müfredat programları, genel toplantıda
tek tek okunurdu. Daha sonra toplantıdaki öğretmenler kurumun genel hayatı,
genel ahengi, çocukların seviyesi, ihtiyaç ve alakadarı, köy kültürüne yapacağı
tesir ve aksi tesir, milli içtimai gayeler gözetilerek tartışmalara
katılırlar. Müfredatta çıkarılacak
maddeler varsa çıkarılır veya ilave edilirdi. Eğer yeniden düzenlenmesi
konusunda önemli sebepler ileri sürülürse ait olduğu encümene tekrar sevk
edilerek yeniden hazırlanır ve müfredat son şeklini alırdı. Sonra program
müdüre teslim edilirdi. Bu çalışmalar 40-60 gün sürmekteydi. Senenin ikinci müfredat
yapma zamanı, Nisan ayı sonunda başlamak üzere Mayıs ayı ile Haziran’ın
yirmisine kadar devam etmekteydi. Bu süre içinde Haziran veya Temmuz aylarında
başlayan yaz eğitimi müfredat programı hazırlanırdı. Kızılçullu Köy
Enstitüsü’nde böyle bir program hazırlanmasının sebepleri vardı.
1. Kızılçullu Köy
Enstitüsü’nde takip edilecek yönteme ilişkin ülkemizde kitap, talimat, müfredat
ve görüşler yoktu.
2. Kızılçullu Köy Enstitüsü
çevre şartlarına uygun öğrenci yetiştirecektir, fakat ülkemizde bu gaye
doğrultusunda bir deneyim geçirilmemiştir.
3. Kızılçullu Köy
Enstitüsü’nün amaçları doğrultusunda, tam tecrübeli elemanı yoktu.
Kızılçullu Köy Enstitüsü, 1938 yılında zirai faaliyetlerin,
yaz mevsiminde yapılmasını kararlaştırdı. Yaz eğitimi, Haziran ayı sonundan,
Kasım ayına kadar 4-4,5 aylık bir zamanı içermektedir. Enstitüde diğer
okullardaki gibi 3-6 ay süren tatil yapma geleneği yoktur. Yaz aylarında okulda
eğitim yapılmasının sebepleri bulunmaktadır.
a. Ziraat derslerinin
uygulamaları daha ziyade yazın yapılmaktadır.
b. Müfredat programı çok
geniş tutulduğundan, diğer okullarda uygulanan eğitim süresi yeterli
gelmemektedir.
c. Talebeler kışın
öğrendikleri bilgileri, yazın tekrarladıkları için unutmuyorlardı.
d. Yaz eğitimi, öğrencileri
klasik tatil anlayışından uzak tutmaktadır. Köylere öğretmen olarak gidince,
yaz boyunca köyde kalacaklarından okul yıllarında öğrenciler buna
alıştırılmaktadır.
Kızılçullu Köy Enstitüsü’nde sabahtan öğleye kadar bir grup
öğrenci kümeler halinde ziraat ve sanat derslerine devam ederken, bir grup ise
genel bilgi derslerini görürdü. Öğleden sonra iki grup yer değiştirirdi.
Talebeler bir günde 7-8 saat çalışmaktadır. Talebelerin bir yılda 20-25 günlük
tatili vardır. Fakat bu tatil herkese aynı zamanda verilmezdi. Öğrenciler
köylerine gruplar halinde gidebilirdi. Okulda sınıf geçme zamanı Eylül ayıdır.
Ara verilmeden Ekim ayında yeni ders yılına başlanmaktadır.
Kızılçullu Köy Enstitüsü’nde öğrenci teşekkülleri de bulunmaktadır:
a. Talebe Kooperatifi:
Enstitüde talebeler tarafından idare edilen bir tüketim kooperatifi vardır.
Kooperatifin 12 kişilik bir yönetim kurulu, bir de 3 kişilik denetim kurulu
mevcuttu. Yönetim ve denetim kurullarını kooperatife üye olan öğretmen ve
talebeler, yönetim kurulu üyelerini ise kurul üyeleri seçerdi. Enstitü
kesinlikle kooperatif çalışmalarına karışmazdı.
Sadece kooperatif dersleri öğretmeni rehberlik ederdi. Yönetim kurulu
iki ayda bir değişirdi.
b. Spor Kolu: Spor kurulu,
yine öğrenciler tarafından seçilenler ile bir öğretmenden oluşuyordu. Kurul
üyeleri, spor işleri için para toplar, spor malzemelerini korur, spor odasını
düzenlerdi. Voleybol, hentbol, futbol gibi takımlarda oynayacak oyuncuları
seçer ve oynatırdı.
c. Ağaç Koruma Kurulu: Bu kurulun başkanı, bahçe ziraati
öğretmenidir. Yedek öğretmen ve öğrencilerden oluşan kurul üyelerini talebeler
seçerdi. Kurulun görevi; enstitünün ağaçlarını korumak, yeni ağaçlar dikmek,
kuruyan ve hastalıklı ağaç ve fidanlar hakkında karar vermekti.
d. Çiftlik Köyü İdaresi:
Kızılçullu Köy Enstitüsü’nün sekizinci sınıf talebeleri, çiftlikte kendileri
tarafından yapılmış bir pavyonda yatıyorlardı. Çiftlikteki başka bir binada
mütalaalarını yapıyorlardı. Enstitünün önemli bir kısmını teşkil eden çiftlikte
birkaç öğretmenevi, sekizinci sınıfın mütalaa odaları, ziraat, sanat atölyeleri
binaları ve kümes vardı. 1939-40 ders yılında ayrıca 200 kişilik bir yatakhane
yapılmaktadır.
Kızılçullu Köy Enstitüsü Hentbol Takımı.
Sekizinci sınıf öğrencileri, çiftliği kendi kendilerine
idare ederlerdi. Köy kanununun kendilerine uygun maddelerini alarak, ayrı bir
kanun yapmışlardır. Bu kanuna göre, sekizinci sınıf talebeleri ikişer ay
süreyle bir ihtiyar heyeti, bir de muhtar seçerlerdi. Heyet ve muhtar talebe
arkadaşlarını idare ederlerdi. Çiftliğe de “Çiftlik
Köyü” adı verilmiştir. Talebeler, çiftlik köyünde muhtar ve idare heyetinin
verdikleri emre itaat ederlerdi İhtiyar heyeti burada küçük imar, temizlik ve
koruma işlerini yönetirdi. İki ayda bir yapılan muhtarlık ve ihtiyar heyeti
seçimlerine talebelerden başka öğretmenler de katılırdı. Talebelerin oylarına
müdahale edilmezdi.
e. Enstitü toplantıları: Yılda
iki veya üç defa yapılan enstitü toplantılarında, talebeler ve istekli
öğretmenlerin katılımıyla okul hayatı konuşulurdu. Öğrenciler tartışmalarda
tamamen serbest bırakılırdı.
Kızılçullu Köy Eğitmen Kursu:
Türkiye’de ilk Eğitmen Kursu denemesi, 1936 yılı Temmuz
ayında, Eskişehir’in Çifteler Çiftliği’nde ve Mahmudiye Bucağı’nda başlandı.
Dört, dört buçuk ay kadar devam eden deneme kursundan sonra Eğitmen Kurslarının
kanunlaşması uzun sürmedi. Köylerde eğitmene ihtiyaç duyulduğu sebep
gösterilerek hazırlanan 3238 sayılı Layiha, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 11
Haziran 1937 tarihinde “Köy Eğitmenleri
Kanunu” adıyla geçti. Eğitmen Kursları, “genel
olarak eğitmen adaylarını, çalışacakları küçük köylere uygun vasıfta
yetiştirilmeye elverişli araziler üzerinde ve mütevazı bir ilkokul çatısı
altında” tesis edildi. Buraya alınacaklar, askerliğini bitirmiş, zeki,
çalışkan, dürüst köylü gençler arasından seçilmişlerdir. Eğitim Kurslarının
bazıları, Köy Enstitülerinde çadır kurarak eğitim hayatına başladılar. Köy
Enstitülerinin 1940 yılında resmen açılmasıyla eğitmen kursları bu kuruluşlara
bağlandı. Bu aşamada, Köy Enstitüsü Müdürü aynı zamanda Eğitmen Kursu Müdürü de
oldu. Mühür ve başlıklarda “… Köy
Enstitüsü ve Eğitmen Kursu Müdürlüğü” yazılıdır. Daha sonra Eğitmen
Kursları, Köy Enstitülerinin inşaat işlerine yarayan bir angarya müessesi
haline geldi. Kursa gelenler iyi yetiştirilmeden eğitmen olarak köylere
gönderildi.
Kızılçullu Öğretmen ve Öğrencileri, 1946.
Kızılçullu Köy Enstitüsü’nde, Eğitmen Kursu açma çalışmaları
enstitünün kurulmasıyla birlikte başlamıştır. Kursun tatbikat kısmı müdür
muallimliklerine Ömer ve Mustafa Beyler tayin edildiler. Kursun eğitim
şefliğine, ilk tedrisat şeflerinden Ferid Oğuz Bayır getirildi. Bayır 7 Ocak
1938 tarihinde 60 kuruş ek maaşla görevine başladı. İzmir İsmetpaşa İlkokulu
Başöğretmeni Tahsin Türebaş, Foça Ilıpınar Köyü Başöğretmeni Mehmet Rıfat ve
Foça’nın Yeniköy Okulu öğretmenlerinden Hasan Yılmaz, Kızılçullu Eğitmen
Kursu’na tayin edildiler. Bu öğretmenlere kendi maaşlarının üzerine 40’ar lira
daha ücret zammı yapılmıştır. Eğitmen Kursu, 14 Ocak 1938 tarihinde 57 çavuş
öğretmenle derslerine başlamıştır. Sonradan eğitmen mevcudu 65’e yükseldi.
Erkek Eğitmenler Kursu’nda eğitim süresi 12 aydı. Bu süre içinde:
a. Okuma, yurt ve yaşama (Tarih, Coğrafya, Yurt Bilgisi, Sağlık
Bilgisi) Matematik gibi kültür dersleri.
b. Bağcılık, arıcılık,
fidancılık, sebzecilik, hayvancılık, genel ziraat gibi tarım dersleri.
c. Yapıcılık, dülgerlik,
demircilik gibi köy hayatında faydalı olabilecek bilgi ve beceriler kazandırılmaktadır.
Bu derslerden başka; alfabeyi, okumayı ve köylüye gerekli olan hesabı ve
bunları köy çocuklarına pratik bir şekilde nasıl öğretecekleri anlatılacaktı.
Kültür Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü’nün 253 sayılı
ve 8 Ocak 1938 tarihli genelgesi üzerine, eğitmen kurslarına erkeklerden başka,
kızlar da alınacaktır. Bu uygulamanın ilk denemesi Kızılçullu Köy Enstitüsü’nde
gerçekleşti. Kursa 15 ila 35 yaş arasındaki köylü kız ve kadınlar kabul
edilecektir. Kursta ders verecek öğretmenler kadın olacaktı. Kursun bütün
işleri erkeklerin bulunmadığı binada yapılacaktı. Kadınlara kursta; dikiş,
nakış, okuma-yazma, hesap, ev idaresi, çocuk bakımı ve tavukçuluk dersleri
gösterilirdi. Bu bilgiler, kadınların köylerine gittiklerinde
kullanabilecekleri şekilde pratik veriliyordu. Eğitmenler Kursunu bitiren
kadınlar ve kızlar köylerine dönünce orada kendilerine verilen bir odada, köyün
kadın ve kızlarını toplayarak biçki, çocuk bakımı gibi bilgileri öğretecekti.
İlk Eğitmenler Kursunda 27 kadın ve kız vardı.
Kızılçullu’da ilk deneme olumlu sonuç verince, iş biraz daha
ciddileşti. 1938 yılında beş sınıflı köy ilkokulunu bitirip, Kadın Eğitmen
Kursuna gelenler, Köy Enstitülerinin birinci sınıfına alındı. Böylece Köy
Enstitülerine köy kızları da alınmış oldu.
1939 yılı yazında, Maarif Vekâleti’nden vilayete gelen
kadroya göre kurs direktörlüğüne, Kızılçullu Köy Enstitüsü Yardirektörü Talat
Ersoy; Grup Şefliğine Şadi Aral tayin edildi. Kurs öğretmenlerine Dündar
Gürsoy, Şükrü Ozan, Fevzi Cengiz, Kemal Çallı, Müfid Tezateser, Masumi Baysal,
Ömer Lütfi Göksal, Hasan Orhun, Ali Fehmi Engin ve Baki Tantekin getirildiler.
13 Nisan 1940 tarihinde açılan Kızılçullu Eğitmenler
Kursu’na ilk Tedrisat Müfettişi olan Şerif Erdem, Eğitmenler Kursu Müdürlüğüne
tayin edildi. 95 eğitmen ile derslere başlanmıştır. Bu yılda kurstan mezun olan
24 eğitmen; İzmir’in Ödemiş, Bergama ve Menemen kazaları, nahiye ve köylerine
tayin edildiler. İzmir Vilayeti kazaları, nahiye ve köylerine tayin edilen
enstitü mezunu eğitmenlerin toprak ihtiyaçlarını temin etmek için 1945 yılı
başlarında arazi istimlâk ve satın alma işlemlerine girişilmiştir.





